Kinh Bất Tịnh

Tăng Chi Bộ Kinh 4.163
17. Phẩm Đạo Hành
Kinh Bất Tịnh
“Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), có bốn đạo hành này.
Bốn đạo hành ấy là gì?
Đạo hành khổ, thắng trí chậm;
đạo hành khổ, thắng trí nhanh;
đạo hành lạc, thắng trí chậm; và
đạo hành lạc, thắng trí nhanh.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành khổ, thắng trí chậm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống quán thân là bất tịnh, có tưởng nhàm chán đối với đồ ăn, có tưởng không vui thích đối với toàn bộ thế giới, quán tất cả các hành là vô thường;
và tưởng về cái chết được khéo an trú bên trong vị ấy.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện yếu ớt:
tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình yếu, vị ấy chậm đạt được vô gián định để đoạn tận các lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm).
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành khổ, thắng trí chậm.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành khổ, thắng trí nhanh?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống quán thân là bất tịnh, có tưởng nhàm chán đối với đồ ăn, có tưởng không vui thích đối với toàn bộ thế giới, quán tất cả các hành là vô thường;
và tưởng về cái chết được khéo an trú bên trong vị ấy.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện mạnh mẽ:
tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình mạnh, vị ấy nhanh chóng đạt được vô gián định để đoạn tận các lậu hoặc.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành khổ, thắng trí nhanh.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành lạc, thắng trí chậm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, tách mình khỏi các dục lạc, tách mình khỏi các pháp bất thiện, chứng đạt và an trú thiền thứ nhất — một trạng thái có hỷ và lạc sinh ra từ sự tách ly, kèm theo tầm và tứ;
khi tầm và tứ lắng xuống, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ hai — một trạng thái có hỷ và lạc sinh ra từ định, tâm an tĩnh bên trong, nhất tâm, không còn tầm và tứ;
khi hỷ phai dần, vị ấy an trú với xả, chánh niệm và tỉnh giác, cảm nhận lạc bằng chính thân mình, chứng đạt và an trú thiền thứ ba mà các bậc Thánh nói về: “Người có xả và chánh niệm, an trú trong lạc”;
buông bỏ cả lạc lẫn khổ, và với sự biến mất của hỷ và ưu trước đó, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ tư — không khổ, không lạc, chánh niệm thanh tịnh nhờ xả.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện yếu ớt:
tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình yếu, vị ấy chậm đạt được vô gián định để đoạn tận các lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm).
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành lạc, thắng trí chậm.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành lạc, thắng trí nhanh?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, tách mình khỏi các dục lạc, tách mình khỏi các pháp bất thiện, chứng đạt và an trú thiền thứ nhất; khi tầm và tứ lắng xuống, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ hai; khi hỷ phai dần, vị ấy an trú với xả, chứng đạt và an trú thiền thứ ba; buông bỏ cả lạc lẫn khổ, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ tư.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện mạnh mẽ:
tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình mạnh, vị ấy nhanh chóng đạt được vô gián định để đoạn tận các lậu hoặc.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành lạc, thắng trí nhanh.
Này các Tỷ-kheo, đó là bốn đạo hành.”
Bài thứ 3.