Định Là Pháp Dẫn Đầu
Vua Milinda hỏi định có dấu hiệu gì. Ngài Nāgasena đáp định có dấu hiệu là dẫn đầu: mọi pháp tốt lành đều lấy định làm đầu, hướng về định và ngả về định. Ngài cho hai ví dụ: mọi cây xà của ngôi nhà mái nhọn đều tụ về chóp mái, và toàn thể đoàn quân bốn binh chủng đều xoay quanh vị vua khi ra trận; cuối cùng ngài dẫn lời đức Thế Tôn dạy hãy tu tập định, vì người có định thì hiểu biết đúng như thật.
Điểm thực hànhTrước một việc cần sáng suốt, hãy dành ít phút cho tâm được gom về một chỗ như các cây xà gom về chóp mái; khi tâm đã an trú, các pháp tốt lành khác như niệm và tuệ sẽ tự có chỗ đứng vững quanh nó.
Mi-lan-đà Hỏi Đáp Đại Phẩm 14. Câu Hỏi về Định Đức vua nói: “Thưa ngài Nāgasena, định có dấu hiệu gì?” “Tâu đại vương, định có dấu hiệu là dẫn đầu. Mọi pháp tốt lành nào cũng đều lấy định làm đầu, hướng về định, nghiêng về định, ngả về định.” “Xin ngài cho một ví dụ.” “Tâu đại vương, như mọi cây xà của ngôi nhà có mái nhọn đều đi về chóp mái, hướng về chóp mái, tụ hội ở chóp mái; chóp mái được gọi là đỉnh cao nhất của chúng; cũng vậy, tâu đại vương, mọi pháp tốt lành nào cũng đều lấy định làm đầu, hướng về định, nghiêng về định, ngả về định.” “Xin ngài cho thêm một ví dụ.” “Tâu đại vương, như khi một vị vua bước vào trận chiến cùng đoàn quân bốn binh chủng, toàn thể đoàn quân gồm voi, ngựa, xe và bộ binh đều lấy vua làm đầu, hướng về vua, nghiêng về vua, ngả về vua, và di chuyển xoay quanh vua; cũng vậy, tâu đại vương, mọi pháp tốt lành nào cũng đều lấy định làm đầu, hướng về định, nghiêng về định, ngả về định.
Tâu đại vương, định có dấu hiệu là dẫn đầu là như vậy. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Này các Tỷ-kheo, hãy tu tập định. Vị Tỷ-kheo đã có định thì hiểu biết đúng như thật.’” “Ngài thật khôn khéo, thưa ngài Nāgasena.” Câu hỏi về định là câu hỏi thứ mười bốn.