Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Milinda & Apadāna › Câu Hỏi về Sự Nhập vào Bào Thai

Câu Hỏi về Sự Nhập vào Bào Thai

6. Gabbhāvakkantipañha · MIL5.1.6 · 119 đoạn

Vua Milinda nêu thắc mắc: đức Phật dạy bào thai chỉ thành khi đủ ba yếu tố hội tụ, thế mà bé Sāma và thanh niên Maṇḍavya lại được sinh ra chỉ nhờ chạm ngón tay vào rốn người mẹ. Ngài Nāgasena lần lượt cho nhà vua tự thừa nhận các trường hợp sinh ra qua đường miệng và qua nước tiểu, rồi kể lại việc Thiên chủ Sakka thỉnh cầu Thiên tử đầu thai làm con hai vị đạo sĩ khổ hạnh, và giảng bốn cách nhập thai: do nghiệp, do nguồn gốc, do chủng loại và do lời thỉnh cầu.

Điểm thực hành

Khi thấy hai điều nghe qua tưởng mâu thuẫn, đừng vội kết luận một bên sai; hãy tìm đủ các trường hợp liên quan và xét từng điều kiện cụ thể — như cách ngài Nāgasena cho nhà vua tự kiểm chứng từng trường hợp trước khi kết luận.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp Phần Câu Hỏi Hai Ngã Phẩm Năng Lực của Thần Thông Câu Hỏi về Sự Nhập vào Bào Thai “Thưa ngài Nāgasena, đức Thế Tôn cũng đã nói điều này — ‘Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), sự nhập vào bào thai xảy ra khi có ba yếu tố hội tụ: ở đây, cha và mẹ kết hợp với nhau, người mẹ đang kỳ kinh nguyệt, và chúng sinh sắp đầu thai đã có mặt. Này các Tỷ-kheo, sự nhập vào bào thai xảy ra khi ba yếu tố này hội tụ.’ Đây là lời nói không thiếu sót, lời nói đầy đủ, lời nói không theo lối quanh co, lời nói xứng đáng, đã được nói khi Ngài ngồi giữa chư Thiên và loài người. Thế mà ở đây lại thấy sự nhập vào bào thai chỉ hội tụ bởi hai yếu tố: vào kỳ kinh nguyệt của nữ đạo sĩ Pārikā, rốn của nàng bị ngón tay cái bên phải của đạo sĩ Dukūla chạm vào; do việc chạm vào rốn ấy, bé trai Sāma được sinh ra.

Đạo sĩ Mātaṅga cũng vậy: vào kỳ kinh nguyệt của cô gái Bà-la-môn, rốn của nàng cũng bị ngón tay cái bên phải của vị ấy chạm vào; do việc chạm vào rốn ấy, thanh niên Bà-la-môn Maṇḍavya được sinh ra. Nếu, thưa ngài Nāgasena, đức Thế Tôn đã nói rằng — ‘Này các Tỷ-kheo, sự nhập vào bào thai xảy ra khi có ba yếu tố hội tụ’; thì câu nói ‘bé trai Sāma và thanh niên Bà-la-môn Maṇḍavya, cả hai đều được sinh ra do việc chạm vào rốn’ là sai. Nếu, thưa ngài, đức Như Lai đã nói rằng — ‘bé trai Sāma và thanh niên Bà-la-môn Maṇḍavya được sinh ra do việc chạm vào rốn’, thì câu nói ‘Này các Tỷ-kheo, sự nhập vào bào thai xảy ra khi có ba yếu tố hội tụ’ cũng sai.

Câu hỏi hai ngã này rất sâu xa, rất tinh tế, thuộc lãnh vực của những bậc có trí tuệ, đã đến lượt ngài. Xin ngài cắt đứt con đường phân vân, xin ngài giữ lấy ngọn đèn trí tuệ cao quý.” “Tâu đại vương, đức Thế Tôn quả đã nói: ‘Này các Tỷ-kheo, sự nhập vào bào thai xảy ra khi có ba yếu tố hội tụ: ở đây, cha và mẹ kết hợp với nhau, người mẹ đang kỳ kinh nguyệt, và chúng sinh sắp đầu thai đã có mặt. Sự nhập vào bào thai xảy ra khi ba yếu tố hội tụ như vậy.’ Và cũng đã có lời nói rằng — ‘bé trai Sāma và thanh niên Bà-la-môn Maṇḍavya được sinh ra do việc chạm vào rốn.’” “Thưa ngài Nāgasena, vậy thì bằng lý lẽ nào câu hỏi được giải quyết rõ ràng, xin ngài giúp trẫm hiểu bằng lý lẽ ấy.”

“Tâu đại vương, đại vương đã từng nghe trước đây chưa: thanh niên Saṁkicca, đạo sĩ Isisiṅga và trưởng lão Kumārakassapa — những người ấy được sinh ra do việc này?” “Thưa ngài, đúng vậy, có nghe. Việc sinh ra của họ được lan truyền. Hai con nai cái, vào kỳ kinh nguyệt, đã đến chỗ tiểu tiện của hai vị đạo sĩ và uống nước tiểu có lẫn tinh dịch của họ; do tinh dịch trong nước tiểu ấy, thanh niên Saṁkicca và đạo sĩ Isisiṅga được sinh ra. Trưởng lão Udāyi, khi đến chỗ ở của vị Tỷ-kheo-ni, trong lúc nhìn chăm chú chỗ kín của vị Tỷ-kheo-ni với tâm ái luyến, tinh dịch đã xuất ra nơi y ca-sa. Khi ấy, đại đức Udāyi nói với vị Tỷ-kheo-ni ấy điều này — ‘Này sư tỷ, hãy đi mang nước lại. Tôi sẽ giặt y nội.’ ‘Xin ngài đưa đây. Chính tôi sẽ giặt.’ Sau đó, vị Tỷ-kheo-ni ấy, đang kỳ kinh nguyệt, đã dùng miệng nuốt một phần tinh dịch ấy, một phần đưa vào chỗ kín. Do việc ấy, trưởng lão Kumārakassapa được sinh ra — người ta đã nói về điều ấy như vậy.”

“Tâu đại vương, đại vương có tin lời nói ấy không?” “Thưa ngài, có. Chúng tôi nhận thấy lý do trong trường hợp ấy là vững chắc; vì lý do ấy, chúng tôi tin rằng họ đã được sinh ra bởi lý do ấy.” “Tâu đại vương, ở đây lý do là gì?” “Thưa ngài, chẳng phải khi hạt giống rơi vào mảnh đất ẩm đã được chuẩn bị kỹ, nó sẽ nhanh chóng nảy mầm sao?” “Đúng vậy, tâu đại vương.” “Cũng vậy, thưa ngài, vị Tỷ-kheo-ni ấy, khi đang kỳ kinh nguyệt, khi noãn sào đã thành lập, khi máu kinh đã ngưng sức chảy, khi điều kiện đã xác định, cô ấy đã nhận lấy tinh dịch ấy rồi đưa vào chỗ noãn sào ấy. Vì thế, bào thai đã thành tựu cho cô ấy. Chúng tôi ghi nhận lý do như vậy đối với việc sinh ra của những người ấy.”

“Tâu đại vương, đúng là như vậy. Tôi chấp nhận đúng như thế: do sự xâm nhập vào tử cung mà bào thai được hình thành. Tâu đại vương, đại vương có chấp nhận sự nhập vào bào thai của trưởng lão Kumārakassapa không?” “Thưa ngài, đúng vậy.” “Tâu đại vương, tốt lắm! Đại vương đã đi vào lãnh vực của tôi. Dù chỉ nói về một cách nhập vào bào thai, đại vương cũng sẽ theo sự thuyết phục của tôi. Còn hai con nai cái đã được bào thai sau khi uống nước tiểu — đối với chúng, đại vương có tin về sự nhập vào bào thai không?” “Thưa ngài, có. Bất cứ vật gì được ăn, được uống, được nhai, được liếm, tất cả đều trôi xuống noãn sào, rồi đạt đến sự phát triển ở nơi đã đến.

Như, thưa ngài Nāgasena, bất cứ dòng sông nào, tất cả đều chảy về biển lớn, rồi đạt đến sự phát triển ở nơi đã đến. Cũng vậy, thưa ngài Nāgasena, bất cứ vật gì được ăn, được uống, được nhai, được liếm, tất cả đều trôi xuống noãn sào, rồi đạt đến sự phát triển ở nơi đã đến. Vì lý do ấy, trẫm tin rằng sự nhập vào bào thai cũng xảy ra do vật được đưa vào miệng.” “Tâu đại vương, tốt lắm! Đại vương đã đi vào lãnh vực của tôi vững chắc hơn. Cũng do việc uống vào miệng mà có sự hội tụ của hai yếu tố. Tâu đại vương, đại vương có chấp nhận sự nhập vào bào thai của thanh niên Saṁkicca, của đạo sĩ Isisiṅga và của trưởng lão Kumārakassapa không?” “Thưa ngài, đúng vậy. Đã hội tụ thì trôi xuống.”

“Tâu đại vương, bé trai Sāma và thanh niên Maṇḍavya cũng gồm trong ba yếu tố hội tụ, đồng nhất với trường hợp đầu tiên. Tôi sẽ nói lý do của trường hợp này. Tâu đại vương, đạo sĩ Dukūla và nữ đạo sĩ Pārikā, cả hai đều sống ở rừng, hướng đến sự viễn ly, theo đuổi mục đích cao nhất; do sức nóng của khổ hạnh, họ làm nóng đến tận thế giới Phạm Thiên. Khi ấy, Thiên chủ Sakka sáng chiều đến phục vụ họ. Ngài quan tâm đến họ với tâm từ và sự kính trọng, và đã nhìn thấy mắt của cả hai người sẽ bị hư hoại trong tương lai xa; thấy vậy, Ngài nói với họ điều này — ‘Xin hai vị làm cho trẫm một việc. Tốt thay, hai vị hãy sinh một người con trai. Nó sẽ là người phục vụ và chỗ nương tựa cho hai vị.’ ‘Thôi đi, Kosiya, đừng nói như vậy.’ Họ đã không chấp nhận lời nói ấy của Ngài.

Thiên chủ Sakka, đầy lòng thương xót, mong làm điều lợi ích, lại nói với họ như thế đến lần thứ hai — đến lần thứ ba, Ngài vẫn nói với họ như thế — ‘Xin hai vị làm cho trẫm một việc. Tốt thay, hai vị hãy sinh một người con trai. Nó sẽ là người phục vụ và chỗ nương tựa cho hai vị.’ Đến lần thứ ba, họ nói: ‘Thôi đi, Kosiya, ngài đừng ràng buộc chúng tôi vào việc không lợi ích. Thân này đến bao giờ mới không tan rã? Hãy để thân này tan rã — nó có bản chất tan rã. Dù đất đang tan rã, dù đỉnh núi đang rơi xuống, dù bầu trời đang nứt ra, dù mặt trăng mặt trời đang sụp xuống, chúng tôi cũng không bao giờ hòa nhập với các pháp thế gian. Ngài đừng đến gần đối mặt với chúng tôi. Chúng tôi nghĩ ngài là người làm điều không lợi ích; đó là điều tin chắc khi ngài đến gần.’ Sau đó, Thiên chủ Sakka, khi không đạt được ý của họ, với lòng kính trọng, chắp tay lên, lại thỉnh cầu một lần nữa — ‘Nếu hai vị không nỗ lực làm theo lời trẫm, vậy thì khi nào nữ đạo sĩ đến kỳ, có kinh nguyệt, khi ấy, thưa đạo sĩ, ông có thể chạm vào rốn bằng ngón tay cái bên phải; do việc ấy nàng sẽ mang thai. Chính điều ấy là sự hội tụ của việc nhập vào bào thai.’ ‘Này Kosiya, tôi có thể làm điều ấy. Chỉ chừng ấy thì khổ hạnh của chúng tôi sẽ không bị đổ vỡ. Hãy là như thế’ — họ đã chấp nhận.

Vào thời điểm ấy, ở cõi Trời có một vị Thiên tử gốc thiện dồi dào, tuổi thọ đã cạn, đã đến lúc chấm dứt tuổi thọ, có khả năng hạ sinh theo ý muốn, thậm chí vào gia tộc của đức Chuyển Luân Vương. Khi ấy, Thiên chủ Sakka đi đến gặp vị Thiên tử ấy và nói như vầy — ‘Hãy đến, thưa ngài, ngày hôm nay thật rạng rỡ cho ngài. Việc thành tựu ý nghĩa đã đến — là việc trẫm đã đến phục vụ ngài. Ngài sẽ có chỗ ở nơi đáng yêu, sẽ có sự tái sinh ở gia tộc thích hợp, sẽ được nuôi dưỡng bởi cha mẹ tốt lành. Hãy đến, hãy làm theo lời trẫm’ — Ngài đã thỉnh cầu như thế. Ngài thỉnh cầu đến lần thứ hai, rồi đến lần thứ ba, Ngài chắp tay trên đỉnh đầu thỉnh cầu. Sau đó, vị Thiên tử ấy nói như vầy — ‘Thưa ngài, gia tộc nào mà ngài liên tục ca tụng đi ca tụng lại như vậy?’ ‘Là đạo sĩ Dukūla và nữ đạo sĩ Pārikā.’ Nghe lời ấy, vị Thiên tử hoan hỷ chấp nhận: ‘Thưa ngài, tốt lắm! Hãy theo ý muốn của ngài. Thưa ngài, tôi đang mong ước có thể sinh ra ở chủng loại đã mong mỏi. Vậy tôi được sinh ra ở chủng loại nào: sinh từ trứng, sinh từ bào thai, sinh từ ẩm ướt, hay hóa sinh?’ ‘Thưa ngài, ngài hãy sinh ra theo lối sinh từ bào thai.’ Khi ấy, Thiên chủ Sakka, sau khi tính đếm ngày thọ sinh, đã báo cho đạo sĩ Dukūla: ‘Vào ngày ấy, nữ đạo sĩ sẽ đến kỳ, có kinh nguyệt; khi ấy, thưa ngài, ngài nên chạm vào rốn bằng ngón tay cái bên phải.’ Tâu đại vương, vào ngày ấy, nữ đạo sĩ đã đến kỳ, có kinh nguyệt, vị Thiên tử đã đến, đã có mặt ở nơi ấy, và vị đạo sĩ đã chạm vào rốn của nữ đạo sĩ bằng ngón tay cái bên phải. Như thế, đó là ba yếu tố hội tụ. Do việc chạm vào rốn, lòng ái luyến đã sinh khởi ở nữ đạo sĩ; và lòng ái luyến ấy của nàng là do việc chạm vào rốn. Xin đại vương đừng nghĩ rằng việc chạm vào rốn ấy chính là sự vượt quá giới hạn. Cười đùa cũng là sự hội tụ. Nói năng thân mật cũng là sự hội tụ. Nhìn chăm chú cũng là sự hội tụ. Do lòng ái luyến đã sinh khởi từ trước, do sự chạm vào mà sự hội tụ sinh lên. Do sự hội tụ mà có sự nhập thai.

Tâu đại vương, dù không có sự vượt quá giới hạn, sự nhập vào bào thai vẫn xảy ra do việc chạm vào. Như, tâu đại vương, ngọn lửa đang cháy xua đi cái lạnh cho người đã đến gần, dù không có sự chạm vào; cũng vậy, tâu đại vương, dù không có sự vượt quá giới hạn, sự nhập vào bào thai vẫn xảy ra do việc chạm vào. Tâu đại vương, sự nhập vào bào thai của chúng sinh xảy ra do bốn tác động: do tác động của nghiệp, do tác động của nguồn gốc, do tác động của chủng loại, do tác động của sự thỉnh cầu. Hơn nữa, tất cả các chúng sinh này đều được tạo thành do nghiệp, sinh lên do nghiệp. Tâu đại vương, sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của nghiệp nghĩa là thế nào?

Tâu đại vương, các chúng sinh có gốc thiện dồi dào sinh lên theo ý muốn: ở gia tộc Sát-đế-lỵ giàu có, hoặc ở gia tộc Bà-la-môn giàu có, hoặc ở gia tộc gia chủ giàu có, hoặc ở giữa chư Thiên, hoặc từ nguồn gốc sinh từ trứng, hoặc từ nguồn gốc sinh từ bào thai, hoặc từ nguồn gốc sinh từ ẩm ướt, hoặc từ nguồn gốc hóa sinh. Như, tâu đại vương, một người giàu có, tài sản lớn, của cải nhiều, vàng bạc dồi dào, vật dụng dồi dào, tiền của và ngũ cốc dồi dào, thân quyến và phe nhóm đông đảo, sau khi bỏ ra tài sản gấp hai, gấp ba lần, mua theo ý muốn bất cứ vật gì tâm mong mỏi — hoặc tớ gái, hay tớ trai, hoặc ruộng, vườn, làng mạc, thị trấn, hay xứ sở; cũng vậy, tâu đại vương, các chúng sinh có gốc thiện dồi dào sinh lên theo ý muốn: ở gia tộc Sát-đế-lỵ giàu có, hoặc ở gia tộc Bà-la-môn giàu có, hoặc ở gia tộc gia chủ giàu có, hoặc ở giữa chư Thiên, hoặc từ nguồn gốc sinh từ trứng, hoặc từ nguồn gốc sinh từ bào thai, hoặc từ nguồn gốc sinh từ ẩm ướt, hoặc từ nguồn gốc hóa sinh.

Sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của nghiệp nghĩa là như vậy. Sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của nguồn gốc nghĩa là thế nào, tâu đại vương? Tâu đại vương, đối với loài gà, sự nhập vào bào thai xảy ra do gió. Đối với loài hạc, sự nhập vào bào thai xảy ra do tiếng mây mưa. Ngay cả tất cả chư Thiên, những chúng sinh không nằm trong bào thai, cũng là chúng sinh. Đối với các hạng ấy, sự nhập vào bào thai xảy ra bằng nhiều cách khác nhau. Như, tâu đại vương, loài người đi lại trên mặt đất bằng nhiều cách khác nhau: một số che kín phía trước, một số che kín phía sau, một số lõa thể, một số cạo đầu mặc vải trắng, một số buộc búi tóc, một số cạo đầu mặc y ca-sa, một số mặc y ca-sa mà buộc búi tóc, một số bện tóc mặc y bằng vỏ cây, một số mặc da thú, một số quấn các sợi dây. Tất cả những người này đi lại trên mặt đất bằng nhiều cách khác nhau.

Cũng vậy, tâu đại vương, tất cả các hạng ấy đều là chúng sinh; đối với các hạng ấy, sự nhập vào bào thai xảy ra bằng nhiều cách khác nhau. Sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của nguồn gốc nghĩa là như vậy. Sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của chủng loại nghĩa là thế nào, tâu đại vương? Tâu đại vương, chủng loại gồm bốn chủng loại: sinh từ trứng, sinh từ bào thai, sinh từ ẩm ướt, hóa sinh. Ở đây, nếu chúng sinh sắp đầu thai từ bất cứ nơi đâu đến rồi sinh lên ở chủng loại sinh từ trứng, trong trường hợp ấy nó là hạng sinh từ trứng; nếu sinh lên ở chủng loại sinh từ bào thai, trong trường hợp ấy nó là hạng sinh từ bào thai; nếu sinh lên ở chủng loại sinh từ ẩm ướt, trong trường hợp ấy nó là hạng sinh từ ẩm ướt; nếu sinh lên ở chủng loại hóa sinh, trong trường hợp ấy nó là hạng hóa sinh.

Các chúng sinh như thế hiện hữu trong các chủng loại ấy. Như, tâu đại vương, bất cứ loài thú hay loài có cánh nào đi đến núi Himalaya hoặc núi Sineru, tất cả chúng đều bỏ màu sắc của mình và trở thành màu vàng chói. Cũng vậy, tâu đại vương, bất cứ chúng sinh sắp đầu thai nào từ bất cứ nơi đâu đến rồi nhập vào nguồn gốc sinh từ trứng thì bỏ vóc dáng thuộc về bản chất và trở thành hạng sinh từ trứng; nếu nhập vào nguồn gốc sinh từ bào thai thì bỏ vóc dáng thuộc về bản chất và trở thành hạng sinh từ bào thai; nếu nhập vào nguồn gốc sinh từ ẩm ướt thì bỏ vóc dáng thuộc về bản chất và trở thành hạng sinh từ ẩm ướt; nếu nhập vào nguồn gốc hóa sinh thì bỏ vóc dáng thuộc về bản chất và trở thành hạng hóa sinh. Sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của chủng loại nghĩa là như vậy.

Sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của sự thỉnh cầu nghĩa là thế nào, tâu đại vương? Ở đây, tâu đại vương, có một gia tộc không có con trai, có nhiều tài sản thừa tự, có đức tin, tin tưởng, có giới hạnh, có phẩm hạnh tốt, sống theo hạnh khổ hạnh; và có một vị Thiên tử có gốc thiện dồi dào, đến lúc phải chết. Khi ấy, Thiên chủ Sakka, vì lòng thương tưởng gia tộc ấy, thỉnh cầu vị Thiên tử ấy: ‘Thưa ngài, xin ngài hãy hướng đến tử cung của người vợ chính ở gia tộc kia.’ Do nhân thỉnh cầu của Ngài, vị Thiên tử hướng đến gia tộc ấy. Như, tâu đại vương, những người mong cầu phước báu, sau khi thỉnh cầu một vị Sa-môn đáng quý mến trong tâm, thì đưa vị ấy về nhà, nghĩ rằng: ‘Vị này sau khi đến sẽ là nguồn an lạc cho toàn bộ gia tộc.’ Cũng vậy, tâu đại vương, Thiên chủ Sakka, sau khi thỉnh cầu vị Thiên tử ấy, đưa vị ấy đến gia tộc ấy.

Sự nhập vào bào thai của chúng sinh do tác động của sự thỉnh cầu nghĩa là như vậy. Tâu đại vương, bé trai Sāma, được Thiên chủ Sakka thỉnh cầu, đã nhập vào tử cung của nữ đạo sĩ Pārikā. Tâu đại vương, bé trai Sāma có phước đã làm, cha mẹ có giới hạnh, phẩm hạnh tốt; người thỉnh cầu là Sakka. Bé trai Sāma được sinh ra do tâm nguyện của ba người. Ở đây, tâu đại vương, một người rành rẽ cách thức gieo hạt giống ở thửa ruộng ẩm đã được cày kỹ. Trong khi hạt giống ấy đang được ngăn ngừa tai họa, liệu có tai họa nào cho sự phát triển của nó không?” “Thưa ngài, không thể. Hạt giống không bị hãm hại thì có thể tăng trưởng nhanh chóng.” “Cũng vậy, tâu đại vương, bé trai Sāma, đã thoát khỏi các tai họa đã sinh khởi, được sinh ra do tâm nguyện của ba người.

Tâu đại vương, đại vương đã từng nghe trước đây chưa: có xứ sở rộng lớn, giàu có, thịnh vượng, đông dân, đã bị tiêu diệt hoàn toàn bởi tâm sân hận của các vị ẩn sĩ?” “Thưa ngài, đúng vậy, có nghe. Trên mặt đất, rừng Daṇḍaka, rừng Mejjha, rừng Kāliṅga, rừng Mātaṅga — tất cả các khu rừng ấy đã trở thành không còn là rừng, và toàn bộ các xứ sở này đã đi đến hoại diệt bởi tâm sân hận của các vị ẩn sĩ.” “Tâu đại vương, nếu các xứ sở vô cùng giàu có bị tiêu diệt bởi tâm sân hận của các vị ấy, liệu có điều an lạc nào có thể sinh lên bởi sự hoan hỷ trong tâm của các vị ấy không?” “Thưa ngài, đúng vậy.” “Vậy thì, tâu đại vương, bé trai Sāma đã được sinh ra do sự hoan hỷ trong tâm của ba hạng có năng lực: được tạo ra bởi hai vị ẩn sĩ, được tạo ra bởi vị Thiên nhân, được tạo ra do phước báu.

Tâu đại vương, xin đại vương hãy ghi nhớ điều này như thế. Tâu đại vương, ba vị Thiên tử này, được Thiên chủ Sakka thỉnh cầu, đã sinh lên ở gia tộc. Ba vị nào? Bé trai Sāma, vua Mahāpanāda và vua Kusa. Cả ba vị này đều là các vị Bồ Tát.” “Thưa ngài Nāgasena, sự nhập vào bào thai đã được giải thích khéo léo. Lý do đã được giảng giải rõ ràng. Ánh sáng đã được tạo ra ở nơi tăm tối. Cục rối đã được tháo gỡ. Học thuyết của những kẻ khác không còn chói sáng. Trẫm chấp nhận điều này đúng như vậy.” Câu hỏi về sự nhập vào bào thai là câu hỏi thứ sáu.