Câu hỏi về sự chiếu sáng của mặt trời

Vua Milinda hỏi: mặt trời luôn nắng gắt hay có lúc dịu? Trưởng lão Nāgasena đáp: bản thân mặt trời luôn gắt; sở dĩ có lúc thấy dịu là vì bốn ‘bệnh’ che trở nó — mây mù, sương mù, mây mưa và Rāhu (nhật thực). Vua thán phục: đến mặt trời đầy năng lượng còn có bệnh, huống gì chúng sinh.

Điểm thực hành

Khi một nguồn sáng trông như yếu đi, chưa chắc nguồn sáng đã yếu — có thể chỉ vì có lớp che ở giữa. Trong đời sống cũng vậy: đừng vội kết luận người khác ‘sa sút’ khi chưa xét những trở ngại đang che phủ họ.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp Phần Câu Hỏi Suy Luận Phẩm Pháp Không Chướng Ngại 9. Câu hỏi về sự chiếu sáng của mặt trời “Thưa ngài Nāgasena, mặt trời này luôn luôn nắng gắt, hay vào lúc nào đó thì nắng dịu?” “Tâu đại vương, mặt trời luôn luôn nắng gắt, không lúc nào nắng dịu cả.” “Thưa ngài Nāgasena, nếu mặt trời luôn luôn nắng gắt, vậy tại sao có khi mặt trời nắng gắt, có khi nắng dịu?” “Tâu đại vương, bốn điều này là ‘bệnh’ của mặt trời; bị một trong những bệnh ấy làm trở ngại, mặt trời nắng dịu. Bốn điều nào? Tâu đại vương, mây mù là bệnh của mặt trời; bị bệnh ấy làm trở ngại, mặt trời nắng dịu. Tâu đại vương, sương mù là bệnh của mặt trời; bị bệnh ấy làm trở ngại, mặt trời nắng dịu.

Tâu đại vương, mây mưa là bệnh của mặt trời; bị bệnh ấy làm trở ngại, mặt trời nắng dịu. Tâu đại vương, Rāhu (nhật thực) là bệnh của mặt trời; bị bệnh ấy làm trở ngại, mặt trời nắng dịu. Tâu đại vương, bốn điều này là bệnh của mặt trời; bị một bệnh nào đó trong các bệnh ấy làm trở ngại, mặt trời nắng dịu.” “Thưa ngài Nāgasena, thật kỳ diệu! Thưa ngài Nāgasena, thật phi thường! Ngay cả mặt trời đầy năng lượng kia mà bệnh còn sinh ra được, huống gì các chúng sinh khác! Thưa ngài, sự phân biệt này không có ở ai khác, ngoại trừ bậc trí tuệ như ngài.” Câu hỏi về sự chiếu sáng của mặt trời là thứ chín.