Kinh Không Hiểu Thấu Năm Uẩn

Nhóm kinh này lặp lại lời giải của Đức Phật cho Vacchagotta trên cả năm uẩn: vì không hiểu thấu sắc, cảm thọ, tri giác, các hành và thức — cùng sự sinh khởi, chấm dứt của chúng và con đường đưa đến chấm dứt — nên các lối nhìn cực đoan mới sinh khởi ở đời.

Điểm thực hành

Mỗi khi một ý kiến cực đoan về “tôi” hay về “thế giới” nổi lên, hãy đối chiếu nó với năm uẩn đang vận hành ngay lúc ấy thay vì tranh luận trong đầu.

1. Phẩm Vacchagotta Kinh Không Hiểu Thấu Năm Uẩn Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không hiểu thấu sắc, không hiểu thấu sắc sinh khởi, không hiểu thấu sắc chấm dứt và không hiểu thấu con đường đưa đến sắc chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không hiểu thấu cảm thọ, không hiểu thấu cảm thọ sinh khởi, không hiểu thấu cảm thọ chấm dứt và không hiểu thấu con đường đưa đến cảm thọ chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không hiểu thấu tri giác, không hiểu thấu tri giác sinh khởi, không hiểu thấu tri giác chấm dứt và không hiểu thấu con đường đưa đến tri giác chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không hiểu thấu các hành, không hiểu thấu các hành sinh khởi, không hiểu thấu các hành chấm dứt và không hiểu thấu con đường đưa đến các hành chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không hiểu thấu thức, không hiểu thấu thức sinh khởi, không hiểu thấu thức chấm dứt và không hiểu thấu con đường đưa đến thức chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Bài thứ 15.