Ví Dụ Mặt Trời (2)

Đức Phật ví: khi mặt trăng và mặt trời chưa xuất hiện, thế giới chìm trong bóng tối dày đặc, không phân biệt được đêm ngày, tháng, mùa và năm; khi chúng xuất hiện, ánh sáng lớn có mặt và mọi thứ được nhận biết. Cũng vậy, khi bậc Như Lai chưa xuất hiện, bốn sự thật cao quý không được chỉ bày và giảng giải; khi Ngài xuất hiện, ánh sáng lớn có mặt và bốn sự thật được tuyên bố, mở bày, phân tích và làm sáng tỏ.

Điểm thực hành

Đừng lãng phí thời mình đang sống: mình đang ở trong thời có ánh sáng của bốn sự thật được giảng giải rõ ràng — hãy dùng ánh sáng đó thay vì lần mò trong tối.

4. Phẩm Rừng Sīsapā Ví Dụ Mặt Trời (2) “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), chừng nào mặt trăng và mặt trời chưa xuất hiện trong thế giới, chừng đó chưa có sự hiện diện của ánh sáng lớn, của hào quang lớn. Khi ấy chỉ có bóng tối dày đặc, bóng tối mù mịt. Khi ấy, đêm và ngày không được nhận biết, tháng và nửa tháng không được nhận biết, mùa và năm không được nhận biết. Nhưng khi, này các Tỷ-kheo, mặt trăng và mặt trời xuất hiện trong thế giới, lúc bấy giờ có sự hiện diện của ánh sáng lớn, của hào quang lớn. Khi ấy không còn bóng tối dày đặc, không còn bóng tối mù mịt. Lúc bấy giờ, đêm và ngày được nhận biết, tháng và nửa tháng được nhận biết, mùa và năm được nhận biết.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, chừng nào bậc Như Lai — bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác — chưa xuất hiện trong thế giới, chừng đó chưa có sự hiện diện của ánh sáng lớn, của hào quang lớn. Khi ấy chỉ có bóng tối dày đặc, bóng tối mù mịt. Khi ấy, bốn sự thật cao quý không được chỉ bày, không được thuyết giảng, không được tuyên bố, không được dựng lập, không được mở bày, không được phân tích, không được làm sáng tỏ. Nhưng khi, này các Tỷ-kheo, bậc Như Lai — bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác — xuất hiện trong thế giới, lúc bấy giờ có sự hiện diện của ánh sáng lớn, của hào quang lớn. Khi ấy không còn bóng tối dày đặc, không còn bóng tối mù mịt. Lúc bấy giờ, bốn sự thật cao quý được chỉ bày, được thuyết giảng, được tuyên bố, được dựng lập, được mở bày, được phân tích, được làm sáng tỏ.

Bốn sự thật nào? Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ. Vì vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là nguồn gốc của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là sự chấm dứt của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ”.” Bài thứ 8.