Ký sự về trưởng lão Mogharāja
Trưởng lão Mogharāja kể: nghe đức Phật Padumuttara tán dương vị Thinh Văn mặc y thô xấu, ông phát nguyện vị thế đứng đầu ấy. Vì nghiệp đốt nền đất gian nhà nghỉ chân, ông chịu thiêu đốt ở địa ngục một ngàn năm, năm trăm kiếp bị đóng dấu từ lúc mới sanh và năm trăm kiếp bị bệnh phong cùi. Kiếp cuối làm vua mà không tìm được an lạc vì bệnh phong, ông xuất gia, làm học trò đạo sĩ Bāvarī, đến hỏi đức Phật cách nhìn thân này là không để Thần Chết không thấy được; nghe kệ xong ông thành Tỷ-kheo A-la-hán, tự may y thô xấu từ vải lượm ở đống rác, bãi tha ma, đường lộ, và được tuyên bố đứng đầu trong các vị mặc y thô xấu.
Điểm thực hànhQuán thân này là không, không có tự ngã: khi không còn bám vào “ta” và “của ta”, nỗi sợ chết mất chỗ bám, như lời đức Phật dạy Mogharāja.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Kaccāyana Mogharāja
bậc Hiền Trí, đấng hiểu biết về toàn bộ thế giới,
Trước đây một trăm ngàn kiếp,
bậc Hữu Nhãn đã hiện khởi.
Là bậc giáo giới, là vị làm cho hiểu rõ,
là vị giúp cho tất cả chúng sanh vượt qua,
được thiện xảo trong việc thuyết giảng,
đức Phật đã giúp cho nhiều người vượt qua.
Bậc Thương Tưởng, đấng Bi Mẫn,
vị tầm cầu sự lợi ích cho tất cả chúng sanh,
tất cả các ngoại đạo đã đi đến.
cũng đã an trú vào ngũ giới
(thế gian) đã không bị rối loạn
và trống vắng các vị ngoại đạo.
được tô điểm với các vị A-la-hán
có năng lực như thế ấy,
cao năm mươi tám ratana(14.50 m)
Bậc Đại Hiền Trí ấy
tợ như cây cột trụ bằng vàng,
có ba mươi hai hảo tướng.
một trăm ngàn năm.
Cho đến khi ấy, tuổi thọ được biết là
Trong khi tồn tại như thế,
Ngài đã giúp cho nhiều người vượt qua.
Lúc bấy giờ, tôi đã ở trong một gia đình nọ tại thành Haṁsavatī.
trong một gia đình nọ
Bị vướng bận trong sự quán xuyến công việc của người khác,
tài sản riêng của tôi là không có gì.
Trong khi cư ngụ tại gian nhà nghỉ chân
có nền đất đã được sửa soạn,
tôi đã đốt lên ngọn lửa ở tại nơi ấy
(khiến) nền đất ấy đã trở nên đen và cứng.
Khi ấy, đấng Bảo Hộ,
bậc giảng giải về bốn Sự Thật,
đã tán dương vị Thinh Văn
là vị mặc y thô xấu ở hội chúng.
Hoan hỷ về đức hạnh đó của vị ấy,
tôi đã quỳ xuống ở đức Như Lai
và đã phát nguyện vị thế tối thượng là vị đứng đầu trong số các vị mặc y thô xấu.
vị thế tối thượng
Do đó, đức Thế Tôn
Padumuttara đã nói với các vị Thinh Văn rằng:
“Các ngươi hãy nhìn xem người nam
có y phục thô xấu và thân hình gầy ốm này.
(Người này) với khuôn mặt tịnh tín và có sự phỉ lạc,
được sở hữu tài sản về đức tin,
có lông dựng đứng sanh lên ở cơ thể, được mừng rỡ,
không cử động, có nhúm bông sālā.
Người này phát nguyện vị thế ấy
của vị tỳ khưu có được đạo binh về sự chân thật
của vị mặc y thô xấu ấy.”
và có thiên hướng về hình tướng
Nghe được điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ
và đã quỳ xuống đê đầu ở đấng Chiến Thắng.
Tôi đã thực hiện việc làm tốt đẹp trong Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng cho đến hết cuộc đời.
cho đến hết cuộc đời.
Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
ở gian nhà nghỉ chân,
Do hành động đốt nền đất
ở địa ngục một ngàn năm.
tôi đã bị thiêu đốt, bị khổ đau về cảm thọ
Do phần dư sót của nghiệp ấy,
trong năm trăm kiếp sống
dầu đã được may mắn sanh ra làm người,
tôi đã bị đóng dấu từ lúc mới sanh.
Tôi đã bị nhiễm bệnh phong cùi luôn cả năm trăm kiếp sống.
Tôi đã bị nhiễm bệnh phong cùi
Do tác động của nghiệp ấy, tôi đã trải qua khổ đau lớn lao.
Do tác động của nghiệp ấy,
Ở vào kiếp Bhadda này,
vị có danh vọng tối cao
với tâm ý tịnh tín tôi đã làm hài lòng vị có danh vọng tối cao bằng món thức ăn.
với tâm ý tịnh tín
Do tính chất đặc biệt của nghiệp ấy
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Khi đạt đến lần hiện hữu cuối cùng,
tôi đã được sanh ra trong gia tộc Sát-đế-lỵ.
Khi cha tôi băng hà,
tôi đã được kế thừa vương quốc rộng lớn.
Bị bệnh phong cùi chế ngự,
tôi không đạt được sự vui sướng và sự an lạc.
Vì sự sung sướng về vương quốc là rỗng không,
cho nên tôi là Mogharājā.
Sau khi nhìn thấy sự xấu xa của thân thể,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
Tôi đã đi đến làm học trò của vị Bà-la-môn cao cả tên Bāvarī.
vị Bà-la-môn cao cả tên Bāvarī.
Cùng với đoàn tùy tùng đông đảo,
tôi đã đi đến gặp đấng Lãnh Đạo nhân loại.
Tôi đã hỏi đấng Anh Hùng ấy là vị (có khả năng) khuất phục người đối đáp một câu hỏi khôn khéo.
đấng Anh Hùng ấy
Thế giới này, thế giới khác,
thế giới Phạm Thiên, luôn cả thế giới chư Thiên
không biết rõ quan điểm của Ngài,
của vị Gotama có danh vọng.
với người có sự thấy biết vượt trội như vậy
Là người có mục đích, tôi đã đi đến
người đang suy xét về thân này?”
Thần Chết không nhìn thấy
“Này Mogharāja, hãy luôn luôn có niệm. Ngươi hãy suy xét thân này là không.
Ngươi hãy suy xét thân này là không.
Sau khi dẹp bỏ tà kiến về tự ngã,
như vậy ngươi có thể vượt trội Thần Chết.
Thần Chết không nhìn thấy người đang suy xét về thân này là như thế.”
Thần Chết không nhìn thấy người đang suy xét về thân này
Đức Phật, người thầy thuốc chữa tất cả các loại bệnh đã giảng cho tôi như vậy.
người thầy thuốc chữa tất cả các loại bệnh
Với sự chấm dứt của câu kệ,
tôi có râu tóc đã được cạo bỏ,
có sự mặc lên tấm vải ca-sa,
tôi đã trở thành vị tỳ khưu A-la-hán như thế.
trong các trú xá thuộc về hội chúng
tôi đã không cư ngụ
“Chớ để trú xá bị dơ bẩn,”
tôi đã bị hành hạ bởi các cơn bệnh về gió.
Sau khi đã đem về từ đống rác,
từ bãi tha ma, và từ các đường lộ,
từ đó tôi đã làm nên y hai lớp
và tôi đã mặc y thô xấu.
bậc Thầy Thuốc vĩ đại,
Hoan hỷ về đức hạnh ấy của tôi,
trong số các vị mặc y thô xấu.
đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng
Có sự đoạn tận thiện và ác,
đã được dứt bỏ mọi cơn bệnh,
tợ như ngọn lửa không còn nhiên liệu,
tôi đã Niết Bàn không còn lậu hoặc.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Đức Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Hiền Trí biết rõ toàn bộ thế giới; một trăm ngàn kiếp trước đây, bậc Hữu Nhãn đã xuất hiện. Là bậc giáo giới, làm cho người khác hiểu rõ, là vị giúp tất cả chúng sanh vượt qua, khéo léo trong việc thuyết giảng, đức Phật đã giúp nhiều người vượt qua. Bậc thương tưởng, đấng bi mẫn, tìm lợi ích cho tất cả chúng sanh; tất cả ngoại đạo đã đến, Ngài cũng an trú họ vào năm giới. Như thế, thế gian không bị rối loạn, và trống vắng các ngoại đạo; được tô điểm bởi các vị A-la-hán, những vị có năng lực làm chủ như thế. Cao năm mươi tám ratana, bậc Đại Hiền Trí ấy, như cột trụ bằng vàng, có ba mươi hai hảo tướng. Tuổi thọ là một trăm ngàn năm, khi ấy tuổi thọ được biết như vậy; trong khi tồn tại như thế, Ngài đã giúp nhiều người vượt qua. Khi ấy, tôi ở trong một gia đình tại thành Haṁsavatī; trong một gia đình nọ ấy, bận lo quán xuyến công việc của người khác, tài sản riêng của tôi không có gì. Cư ngụ tại gian nhà nghỉ chân, trên nền đất đã sửa soạn, tôi đốt lửa ở tại nơi ấy; nền đất ấy trở nên đen và cứng. Khi ấy, đấng Bảo Hộ, bậc giảng giải bốn Sự Thật, đã tán dương vị Thinh Văn, là vị mặc y thô xấu, ở hội chúng. Hoan hỷ về đức hạnh ấy của vị ấy, tôi quỳ xuống ở đức Như Lai, và phát nguyện vị thế tối thượng về mặc y thô xấu. vị thế tối thượng ấy. Do đó, đức Thế Tôn Padumuttara đã nói với các Thinh Văn rằng: “Các ngươi hãy nhìn người nam này, có y phục thô xấu và thân hình gầy ốm. Khuôn mặt tịnh tín và hoan hỷ, có tài sản là đức tin, lông dựng đứng trên cơ thể, mừng rỡ, không cử động, có nhúm bông sālā. Người này phát nguyện vị thế ấy của vị Tỷ-kheo có đạo binh là sự chân thật, của vị mặc y thô xấu ấy; và có thiên hướng về hình tướng của vị ấy.” Nghe điều ấy, tôi trở nên hoan hỷ, và quỳ đê đầu ở đấng Chiến Thắng; tôi làm việc tốt đẹp trong Pháp của đấng Chiến Thắng cho đến hết cuộc đời. cho đến hết cuộc đời ấy. Nhờ nghiệp ấy đã làm tốt đẹp và nhờ các nguyện lực của tác ý, sau khi bỏ thân người, tôi đã đến cõi trời Đạo Lợi. Ở gian nhà nghỉ chân ấy, do hành động đốt nền đất, ở địa ngục một ngàn năm, tôi bị thiêu đốt, bị cảm thọ khổ đau hành hạ. Do phần dư sót của nghiệp ấy, trong năm trăm kiếp sống, dầu được may mắn sanh làm người, tôi đã bị đóng dấu từ lúc mới sanh. Tôi bị bệnh phong cùi suốt năm trăm kiếp sống; tôi đã bị nhiễm bệnh phong cùi, nhờ nghiệp ấy, tôi trải qua khổ đau lớn lao. do tác động của nghiệp ấy. Ở kiếp Bhadda này, vị có danh vọng tối cao ấy, với tâm tịnh tín, tôi làm hài lòng vị ấy bằng món thức ăn. với tâm ý tịnh tín. Do tính đặc biệt của nghiệp ấy và nhờ các nguyện lực của tác ý, sau khi bỏ thân người, tôi đã đến cõi trời Đạo Lợi. Khi đến lần hiện hữu cuối cùng, tôi sanh vào gia tộc Sát-đế-lỵ; khi cha tôi băng hà, tôi kế thừa vương quốc rộng lớn. Bị bệnh phong cùi chế ngự, tôi không đạt được vui sướng và an lạc; vì sung sướng vương quốc là rỗng không, cho nên tôi là Mogharājā. Thấy sự xấu xa của thân thể, tôi xuất gia, sống không gia đình; của vị Bà-la-môn cao cả tên Bāvarī, tôi đã đến nhận làm học trò. Cùng đoàn tùy tùng đông đảo, tôi đến gặp đấng Lãnh Đạo nhân loại; tôi hỏi đấng Anh Hùng, vị khuất phục người đối đáp, một câu hỏi khôn khéo. đấng Anh Hùng ấy. “Thế giới này, thế giới khác, thế giới Phạm Thiên, luôn cả thế giới chư Thiên, không biết rõ quan điểm của Ngài, của vị Gotama có danh vọng. Đến với người có sự thấy biết vượt trội như vậy, là người có mục đích, tôi đã đi đến bằng câu chất vấn: “Bằng cách nào người đang suy xét về thân này, mà Thần Chết không nhìn thấy?” “Hãy nhìn thế gian này là trống rỗng, này Mogharāja, hãy luôn có niệm; sau khi dẹp bỏ tà kiến về tự ngã, như vậy ngươi có thể vượt hơn Thần Chết. “Thần Chết không nhìn thấy người suy xét thân này như thế.” Thần Chết không nhìn thấy người đang suy xét thân này; đức Phật, thầy thuốc chữa mọi bệnh, đã giảng cho tôi như vậy. người thầy thuốc chữa tất cả các loại bệnh ấy. Với sự chấm dứt của câu kệ, râu tóc tôi đã được cạo bỏ, mặc lên tấm vải ca-sa, tôi trở thành vị Tỷ-kheo A-la-hán như thế. Trong các trú xá thuộc về hội chúng, bị bệnh hành hạ, tôi đã không cư ngụ; (nghĩ rằng) “đừng để trú xá bị dơ bẩn,” tôi đã bị các cơn bệnh về gió hành hạ. Đem về từ đống rác, từ bãi tha ma và từ các đường lộ, từ đó tôi làm nên y hai lớp, và tôi mặc y thô xấu. Bậc Thầy Thuốc vĩ đại, hoan hỷ về đức hạnh ấy của tôi, trong số các vị mặc y thô xấu, đấng Hướng Đạo đã đặt tôi vào vị thế tối thắng. Thiện và ác đã đoạn tận, mọi cơn bệnh đã dứt bỏ, như ngọn lửa không còn nhiên liệu, tôi sẽ nhập Niết-bàn, không còn lậu hoặc. Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Quả thật, tôi đã thành công tốt đẹp, trước mặt đức Phật cao nhất, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Mogharāja đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Mogharāja, bài thứ 10. Phẩm Kaccāyana, phẩm thứ năm mươi bốn. Phần tóm lược của phẩm này:
vị có tên là Mahākappina,
vị Dabba, vị có tên là Kumāra,
vị Bāhiya, vị Koṭṭhita có năng lực,
vị Uruvelakassapa, vị Rādha,
và bậc trí tuệ Mogharājā.
Ở đây có ba trăm
và luôn cả sáu mươi hai câu kệ đã được gộp chung lại.
Nghĩa là
Vị Kaccāna, trưởng lão Vakkali, vị có tên là Mahākappina; vị Dabba, vị có tên là Kumāra, vị Bāhiya, vị Koṭṭhita có năng lực. Vị Uruvelakassapa, vị Rādha, và bậc trí tuệ Mogharājā; ở đây có ba trăm và luôn cả sáu mươi hai câu kệ đã được gộp chung lại.