Đặc Tính của Thức Là Nhận Biết

Ngài Nāgasena dạy thức có đặc tính là nhận biết, qua ví dụ người giữ thành ngồi ở ngã tư giữa thành thấy người đến từ bốn phía, và qua việc nhận biết hình sắc, âm thanh, mùi, vị, vật chạm và các pháp bằng thức qua sáu cửa.

Điểm thực hành

Trong ngày, hãy vài lần tự hỏi: ngay lúc này, thức đang nhận biết qua cửa nào — mắt, tai hay ý? Chỉ cần gọi đúng tên cửa đang mở, tâm đã tỉnh ra một mức.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp Phẩm về Tứ 12. Câu Hỏi về Đặc Tính của Thức “Thưa ngài Nāgasena, thức có đặc tính gì?” “Tâu đại vương, thức có đặc tính là nhận biết.” “Xin ngài cho một ví dụ.” “Tâu đại vương, ví như người giữ thành ngồi ở ngã tư giữa thành, thấy một người đang đến từ phía đông, thấy một người đang đến từ phía nam, thấy một người đang đến từ phía tây, thấy một người đang đến từ phía bắc; tâu đại vương, cũng đúng như vậy, người ta thấy hình sắc bằng mắt và nhận biết nó bằng thức. Người ta nghe âm thanh bằng tai và nhận biết nó bằng thức. Người ta ngửi mùi bằng mũi và nhận biết nó bằng thức. Người ta nếm vị bằng lưỡi và nhận biết nó bằng thức.

Người ta chạm vật chạm bằng thân và nhận biết nó bằng thức; người ta nhận biết pháp bằng ý và nhận biết nó bằng thức. Tâu đại vương, thức có đặc tính là nhận biết như vậy.” “Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo.” Câu hỏi về đặc tính của thức là câu hỏi thứ mười hai.